Ελληνική Αστυνομία: Τι ισχύει για τον υπολογισμό των πενθημέρων – Βασικές νομικές έννοιες και πλήρης ανάλυση

 

Υπάρχει όντως σοβαρό πρόβλημα με τον υπολογισμό της αποζημίωσης για την πέραν του πενθημέρου εργασία —των μόλις 46 ευρώ μεικτά, ποσό που παραμένει στάσιμο από τον Ιανουάριο του 2004— καθώς και με τον τρόπο υπολογισμού των ημερησίων αναπαύσεων (ρεπό) για το αστυνομικό προσωπικό.

Το ζήτημα αυτό υφίσταται για πολλές δεκαετίες, ενδεχομένως και από την ίδρυση της Ελληνικής Αστυνομίας την 1η Ιανουαρίου 1985 με τον νόμο 1481/1984.

Συγκεκριμένα, δεν υφίσταται μια ακριβής, σαφής και συγκεκριμένη διαδικασία υπολογισμού όσον αφορά τα νόμιμα δικαιώματα των αστυνομικών και τις υποχρεώσεις της Διοίκησης σχετικά με την ειδική αποζημίωση και τις αναπαύσεις.

Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις ασάφειες, παραθέτω τα βασικά νομικά επιχειρήματα που πρέπει να τηρούνται παντού, σύμφωνα με την αρχή της νομιμότητας.

Είναι γνωστές οι διατάξεις του άρθρου 1 του Π.Δ. 394/2001 για τον χρόνο και το ωράριο εργασίας των αστυνομικών, οι οποίες όμως, ως κανονισμός που νομοθετήθηκε πριν από 25 χρόνια, θεωρούνται σήμερα, εν έτει 2026, αναχρονιστικές.

Απαιτείται ο εκσυγχρονισμός τους ώστε οι όποιες αμφιβολίες να ερμηνεύονται, βάσει των αρχών του Εργατικού και Διοικητικού Δικαίου, υπέρ των εργαζομένων.

Πρέπει να τονιστεί η σημασία της αυστηρής τήρησης του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας για όλους ανεξαιρέτως.

Σύμφωνα με το ισχύον μισθολόγιο και ειδικά το άρθρο 24 του Ν. 5246/2025, προβλέπεται ότι λόγω της ιδιοτυπίας και των συνθηκών εργασίας πέραν των πέντε ημερών την εβδομάδα, χορηγείται ειδική αποζημίωση 46 ευρώ για κάθε επιπλέον ημέρα απασχόλησης.

Δυστυχώς, παρατηρούνται φαινόμενα λανθασμένου υπολογισμού των ρεπό με την επίκληση ότι απαιτείται μόνο η εργασία κατά τα Σαββατοκύριακα, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η κυρίαρχη προϋπόθεση: Ο συνολικός χρόνος εργασίας ανά εβδομάδα. Δεν πρέπει να συγχέεται ο εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας με την ειδική αποζημίωση. Το ρεπό υπολογίζεται με βάση τον εβδομαδιαίο χρόνο, ενώ η υπηρεσία πέραν του πενθημέρου αφορά την εργασία που εκτελείται το Σάββατο ή την Κυριακή.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν. 4354/2015 για το ενιαίο μισθολόγιο των πολιτικών υπαλλήλων, υπάρχουν ρητές προβλέψεις για την υπερωριακή εργασία σε εξαιρέσιμες ημέρες και νύχτες, όπου οι υπάλληλοι αμείβονται για κάθε ημέρα ξεχωριστά.

Βάσει των συνταγματικών αρχών της αναλογικότητας, της χρηστής διοίκησης και της ισότητας, η Διοίκηση οφείλει σε περιπτώσεις ασάφειας να υιοθετεί ερμηνείες προς το συμφέρον των εργαζομένων και όχι κατά των εργασιακών τους δικαιωμάτων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η βάση υπολογισμού για τα επιδόματα στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μήνας, ενώ για τα ρεπό είναι η εβδομάδα. Ακόμη και το ηλεκτρονικό σύστημα της Ελληνικής Αστυνομίας (Police On Line) δεν θέτει τεχνικούς περιορισμούς ή φραγές στις αποζημιώσεις αυτές.

Οδηγούμαστε λοιπόν στο ασφαλές συμπέρασμα ότι οποιεσδήποτε αμφιβολίες στον υπολογισμό της αποζημίωσης, που συχνά βασίζονται σε άτυπους κανόνες των υπηρεσιών, πρέπει να επιλύονται υπέρ των αστυνομικών.

Οι οικονομικοί περιορισμοί που επιβάλλονται στις αποζημιώσεις ανά δεκαπενθήμερο, μήνα ή τρίμηνο δεν στηρίζονται στην ισχύουσα νομοθεσία ούτε στο Ευρωπαϊκό Εργατικό Δίκαιο και δεν πρέπει να υιοθετούνται από τον οργανισμό της Ελληνικής Αστυνομίας. 

Θεόφιλος παπαδακης